جایگاه والای امیرالمؤمنین علی (ع) در آیات قرآن کریم
این متن به بررسی برخی از آیات شاخص و مورد اجماع مفسران شیعه و اهل سنت میپردازد که در شأن و منزلت امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) نازل شدهاند. در این نوشتار به آیاتی همچون «تطهیر»، «مباهله»، «اکمال دین»، «ولایت»، «انفاق» و «لیلة المبیت» استناد شده است که همگی گویای فضایل بیشمار، مقام عصمت، ولایت و جانشینی بلافصل آن حضرت در نزد خداوند و پیامبر اکرم (ص) میباشند.
شان امیر مومنان علی علیه السلام در قرآن
آیات زیادی در شأن و فضیلت امیرالمؤمنین(ع) وارد شده که به موجب روایتی از ابن عباس به سیصد آیه بالغ می شود. اما تعدادی از آنها به اجماع از علمای شیعه و سنی نقل شده است و به جایگاه عظیم امیرالمؤمنین و ائمه اشاره دارد:
الف ـ آیه تطهیر مراد بخشی از آیه ۳۳ سوره احزاب است: إِنَّمَا یُرِیدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً (خدا فقط می خواهد آلودگی را از شما خاندان پیامبر بزداید و شما را پاک و پاکیزه گرداند.) به نظر بسیاری از مفسیران اهل سنت و همه مفسران شیعه، منظور از اهل بیت(ع)، حضرت علی(ع)، حضرت فاطمه(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) هستند.
ب ـ آیه مباهله منظور آیه ۶۱ سوره آل عمران است. فَمَنْ حَآجَّکَ فِیهِ مِن بَعْدِ مَا جَاءکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْاْ نَدْعُ أَبْنَاءنَا وَأَبْنَاءکُمْ وَنِسَاءنَا وَنِسَاءکُمْ وَأَنفُسَنَا وأَنفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَةَ (از آن پس که به آگاهی رسیده ای، هر کس درباره او [حضرت عیسی(ع)] با تو مجادله کند، بگو: بیایید تا حاضر آوریم، ما فرزندان خود را و شما فرزندان خود را، ما زنان خود را و شما زنان خود را، ما جان خودمان را و شما هم جان خودتان را (منظور از انفسنا شخص امیرالمؤمنین علی علیه السلام است که علمای اهل سنت و شیعه بر آن اجماع و تاکید دارند)
ج ـ آیه اکمال منظور بخشی از آیه ۳ سوره مائده است: الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ الإِسْلاَمَ دِینًا(امروز برای شما دینتان را کامل و نعمت خود را بر شما تمام کردم و [با ولایت علی] خشنود شدم که اسلام دین شما باشد.) این آیه شریفه به اجماع شیعه در واقعه غدیر خم نازل شده است و عده ای از مفسران و محدثان اهل تسنن هم با علمای شیعه در شأن نزول آن، اتفاق نظر دارند. این آیه و آیه ۵۵ همین سوره(آیه ولایت) را می توان آیه هایی به شمار آورد که نشان دهنده ولایت علی بن ابیطالب(ع) هستند. هنگامی که آیه اکمال نازل شد پیامبر اکرم(ص) دست امیرالمؤمنین(ع) را گرفت و بالا برد و او را وصی (جانشین بلافصل) خود اعلام کرد.
د ـ آیه ولایت مراد، آیه ۵۵ سوره مائده است: إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُواْ الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاَةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ رَاکِعُونَ (جز این نیست که ولی شما خداست و رسول او و مؤمنانی که نماز برپا می دارند و در حال رکوع، زکات می دهند.) این آیه اشاره ای است واضح به علی علیه السلام که در رکوع انگشتر خود را به مسکین داد
هـ ـ آیه انفاق منظور آیه ۲۷۴ سوره بقره است. الَّذِینَ یُنفِقُونَ أَمْوَالَهُم بِاللَّیْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلاَنِیَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلاَ هُمْ یَحْزَنُونَ (آنان که اموال خویش را در شب و روز، در پنهان و آشکار انفاق می کنند، اجرشان نزد پروردگارشان است، نه بیمناک می شوند و نه غمگین) مفسران شیعه و سنی این آیه را در شان امیر مومنان علی علیه السلام می دانند
و. آیه لیلة المبیت(خوابیدن در بستر پیامبر در شب هجرت که مختص امیر مومنان است) آیه ۲۰۷ سوره بقره است: وَمِنَ النَّاسِ مَن یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاء مَرْضَاتِ اللّهِ وَاللّهُ رَؤُوفٌ بِالْعِبَادِ(و از میان مردم، کسی است که جان خود را برای طلب خشنودی خداوند می فروشد. خدا بر این بندگان مهربان است.
����اللهم صلی علی محمد و آل محمد ����
الحمدلله الذی جعلنا من المتمسکین بولایه امیر المومنین
ارسالی دکتر حسین حمزئی
ارسال نظر